सङ्कटहर चतुर्थी पूजा विधानम्

पुनः सङ्कल्पम् –

पूर्वोक्त एवं गुणविशेषण विशिष्टायां शुभतिथौ मम सर्वसङ्कटनिवृत्तिद्वारा सकलकार्यसिद्ध्यर्थं ___ मासे कृष्णचतुर्थ्यां शुभतिथौ श्रीगणेश देवता प्रीत्यर्थं यथा शक्ति सङ्कटहरचतुर्थी पुजां करिष्ये ।

ध्यानम् –

एकदन्तं महाकायं तप्तकाञ्चनसन्निभम् ।

लम्बोदरं विशालाक्षं वन्देऽहं गणनायकम् ॥

आखुपृष्ठसमासीनं चामरैर्वीजितं गणैः ।

शेषयज्ञोपवीतं च चिन्तयामि गजाननम् ॥

ओं श्रीविनायकाय नमः ध्यायामि ।

आवाहनम् –

आगच्छ देव देवेश सङ्कटं मे निवारय ।

यावत्पूजा समाप्येत तावत्त्वं सन्निधौ भव ॥

ओं गजास्याय नमः आवाहयामि ।

आसनम् –

गणाधीश नमस्तेऽस्तु सर्वसिद्धिप्रदायक ।

आसनं गृह्यतां देव सङ्कटं मे निवारय ॥

ओं विघ्नराजाय नमः आसनं समर्पयामि ।

पाद्यम् –

उमापुत्र नमस्तेऽस्तु नमस्ते मोदकप्रिय ।

पाद्यं गृहाण देवेश सङ्कटं मे निवारय ॥

ओं लम्बोदराय नमः पाद्यं समर्पयामि ।

अर्घ्यम् –

लम्बोदर नमस्तेऽस्तु रत्नयुक्तं फलान्वितम् ।

अर्घ्यं गृहाण देवेश सङ्कटं मे निवारय ॥

ओं शङ्करसूनवे नमः अर्घ्यं समर्पयामि ।

आचमनीयम् –

गङ्गादिसर्वतीर्थेभ्यः आहृतं जलमुत्तमम् ।

गृहाणाचमनीयार्थं सङ्कटं मे निवारय ॥

ओं उमासुताय नमः आचमनीयं समर्पयामि ।

पञ्चामृत स्नानम् –

पयोदधिघृतं चैव शर्करामधुसम्युतम् ।

पञ्चामृतं गृहाणेदं सङ्कटं मे निवारय ॥

ओं वक्रतुण्डाय नमः पञ्चामृतस्नानं समर्पयामि ।

शुद्धोदक स्नानम् –

कवेरजासिन्धुगङ्गा कृष्णागोदोद्भवैर्जलैः ।

स्नापितोऽसि मया भक्त्या सङ्कटं मे निवारय ॥

ओं उमापुत्राय नमः शुद्धोदकस्नानं समर्पयामि ।

वस्त्रम् –

इभवक्त्र नमस्तुभ्यं गृहाण परमेश्वर ।

वस्त्रयुग्मं गणाध्यक्ष सङ्कटं मे निवारय ॥

ओं शूर्पकर्णाय नमः वस्त्राणि समर्पयामि ।

उपवीतम् –

विनायक नमस्तुभ्यं नमः परशुधारिणे ।

उपवीतं गृहाणेदं सङ्कटं मे निवारय ॥

ओं कुब्जाय नमः यज्ञोपवीतं समर्पयामि ।

गन्धम् –

ईशपुत्र नमस्तुभ्यं नमो मूषिकवाहन ।

चन्दनं गृह्यतां देव सङ्कटं मे निवारय ॥

ओं गणेश्वराय नमः गन्धान् धारयामि ।

अक्षतान् –

घृतकुङ्कुम सम्युक्ताः तण्डुलाः सुमनोहराः ।

अक्षतास्ते नमस्तुभ्यं सङ्कटं मे निवारय ॥

ओं विघ्नराजाय नमः अक्षतान् समर्पयामि ।

पुष्पम् –

चम्पकं मल्लिकां दूर्वाः पुष्पजातीरनेकशः ।

गृहाण त्वं गणाध्यक्ष सङ्कटं मे निवारय ॥

ओं विघ्नविनाशिने नमः पुष्पैः पूजयामि ।

पुष्प पूजा –

ओं सुमुखाय नमः ।

ओं एकदन्ताय नमः ।

ओं कपिलाय नमः ।

ओं गजकर्णकाय नमः ।

ओं लम्बोदराय नमः ।

ओं विकटाय नमः ।

ओं विघ्नराजाय नमः ।

ओं विनायकाय नमः ।

ओं धूमकेतवे नमः ।

ओं गणाध्यक्षाय नमः ।

ओं फालचन्द्राय नमः ।

ओं गजाननाय नमः ।

ओं वक्रतुण्डाय नमः ।

ओं शूर्पकर्णाय नमः ।

ओं हेरम्बाय नमः ।

ओं स्कन्दपूर्वजाय नमः ।

एकविंशति दूर्वायुग्म पूजा –

गणाधिपाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

उमापुत्राय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

अघनाशनाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

एकदन्ताय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

इभवक्त्राय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

मूषिकवाहनाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

विनायकाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

ईशपुत्राय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

सर्वसिद्धिप्रदाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

लम्बोदराय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

वक्रतुण्डाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

मोदकप्रियाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

विघ्नविध्वंसकर्त्रे नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

विश्ववन्द्याय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

अमरेशाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

गजकर्णकाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

नागयज्ञोपवीतिने नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

फालचन्द्राय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

परशुधारिणे नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

विघ्नाधिपाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

विद्याप्रदाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि ।

धूपम् –

लम्बोदर महाकाय धूम्रकेतो सुवासितम् ।

धूपं गृहाण देवेश सङ्कटं मे निवारय ॥

ओं विकटाय नमः धूपं आघ्रापयामि ।

दीपम् –

विघ्नान्धकार संहार कारक त्रिदशाधिप ।

दीपं गृहाण देवेश सङ्कटं मे निवारय ॥

ओं वामनाय नमः दीपं दर्शयामि ।

नैवेद्यम् –

मोदकापूपलड्डुक पायसं शर्करान्वितम् ।

पक्वान्नं सघृतं देव नैवेद्यं प्रतिगृह्यताम् ॥

ओं सर्वदेवाय नमः अमृतोपहारं समर्पयामि ।

फलम् –

नारिकेल फलं द्राक्षा रसालं दाडिमं शुभम् ।

फलं गृहाण देवेश सङ्कटं मे निवारय ॥

ओं सर्वार्तिनाशिने नमः फलं समर्पयामि ।

ताम्बूलम् –

क्रमुकैलालवङ्गानि नागवल्लीदलानि च ।

ताम्बूलं गृह्यतां देव सङ्कटं मे निवारय ॥

ओं विघ्नहर्त्रे नमः ताम्बूलं समर्पयामि ।

नीराजनम् –

कर्पूरानलसम्युक्तं अशेषाघौघनाशनम् ।

नीराजनं गृहाणेश सङ्कटान्मां विमोचय ॥

ओं श्रीविनायकाय नमः कर्पूरनीराजनं समर्पयामि ।

पुष्पाञ्जलिः –

चम्पकाशोकवकुल पारिजात भवैः सुमैः ।

पुष्पाञ्जलिं गृहाणेमं सङ्कटान्मां विमोचय ॥

ओं देवोत्तमाय नमः सुवर्णपुष्पं समर्पयामि ।

नमस्कारम् –

त्वमेव विश्वं सृजसीभवक्त्र

त्वमेव विश्वं परिपासि देव ।

त्वमेव विश्वं हरसेऽखिलेश

त्वमेव विश्वात्मक आविभासि ॥

नमामि देवं गणनाथमीशं

विघ्नेश्वरं विघ्नविनाशदक्षम् ।

भक्तार्तिहं भक्तविमोक्षदक्षं

विद्याप्रदं वेदनिदानमाद्यम् ॥

ये त्वामसम्पूज्य गणेश नूनं

वाञ्छन्ति मूढाः विहितार्थसिद्धिम् ।

त एव नष्टा नियतं हि लोके

ज्ञातो मया ते सकलः प्रभावः ॥

ओं धूम्राय नमः प्रार्थना नमस्कारान् समर्पयामि ।

अर्घ्यम् –

तिथीनामुत्तमे देवि गणेशप्रियवल्लभे ।

सङ्कटं हर मे देवि गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते ॥

चतुर्थीतिथिदेवतायै नमः इदमर्घ्यम् । (इति सप्तवारं)

लम्बोदर नमस्तुभ्यं सततं मोदकप्रिय ।

सङ्कटं हर मे देव गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते ॥

सङ्कटहर विघ्नेशाय नमः इदमर्घ्यम् । (इति सप्तवारं)

क्षीरोदार्णव सम्भूत अत्रिगोत्रसमुद्भव ।

गृहाणार्घ्यं मया दत्तं रोहिणीसहितः शशिन् ॥

चन्द्राय नमः इदमर्घ्यम् । (इति सप्तवारं)

क्षमाप्रार्थन –

यस्य स्मृत्या च नामोक्त्या तपः पूजा क्रियादिषु ।

न्यूनं सम्पूर्णतां याति सद्यो वन्दे गजाननम् ॥

मन्त्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं गणाधिप ।

यत्पूजितं मया देव परिपूर्णं तदस्तु ते ॥

समर्पणम् –

अनया ध्यान आवाहनादि षोडशोपचार पूजया भगवान् सर्वात्मिकः श्री गणेशः सुप्रीतो सुप्रसन्नो वरदो भवन्तु । इदं सङ्कटहरचतुर्थी पूजा गणेशार्पणमस्तु ।

तीर्थप्रसाद स्वीकरण –

अकालमृत्युहरणं सर्वव्याधिनिवारणम् ।

समस्तपापक्षयकरं श्री महागणाधिपति पादोदकं पावनं शुभम् ॥

श्री महागणपति प्रसादं शिरसा गृह्णामि ॥

उद्वासनम् –

गच्छ सत्त्वमुमापुत्र ममानुग्रहकारणात् ।

पूजितोऽसि मया भक्त्या गच्छ स्वस्थानकं प्रभो ॥

गणपतये नमः यथास्थानं उद्वासयामि ।

शोभनार्थे क्षेमाय पुनरागमनाय च ।

ओं शान्तिः शान्तिः शान्तिः ।

sankata hara chaturthi puja vidhanam