किष्किन्धाकाण्ड एकपञ्चाशः

॥ स्वयम्प्रभातिथ्यम् ॥

इत्युक्त्वा हनुमांस्तत्र पुनः कृष्णाजिनाम्बराम् ।

अब्रवीत्तां महाभागां तापसीं धर्मचारिणीम् ॥ १ ॥

इदं प्रविष्टाः सहसा बिलं तिमिरसंवृतम् ।

क्षुत्पिपासापरिश्रान्ताः परिखिन्नाश्च सर्वशः ॥ २ ॥

महद्धरण्या विवरं प्रविष्टाः स्म पिपासिताः ।

इमांस्त्वेवंविधान् भावान् विविधानद्भुतोपमान् ॥ ३ ॥

दृष्ट्वा वयं प्रव्यथिताः सम्भ्रान्ता नष्टचेतसः ।

कस्यैते काञ्चना वृक्षास्तरुणादित्यसन्निभाः ॥ ४ ॥

शुचीन्यभ्यवहार्याणि मूलानि च फलानि च ।

काञ्चनानि विमानानि राजतानि गृहाणि च ॥ ५ ॥

तपनीयगवाक्षणि मणिजालावृतानि च ।

पुष्पिताः फलवन्तश्च पुण्याः सुरभिगन्धिनः ॥ ६ ॥

इमे जाम्बूनदमयाः पादपाः कस्य तेजसा ।

काञ्चनानि च पद्मानि जातानि विमले जले ॥ ७ ॥

कथं मत्स्याश्च सौवर्णाश्चरन्ति सह कच्छपैः ।

आत्मानमनुभावं च कस्य चैतत्तपोबलम् ॥ ८ ॥

अजानतां नः सर्वेषां सर्वमाख्यातुमर्हसि ।

एवमुक्ता हनुमता तापसी धर्मचारिणी ॥ ९ ॥

प्रत्युवाच हनूमन्तं सर्वभूतहिते रता ।

मयो नाम महातेजा मायावी दानवर्षभः ॥ १० ॥

तेनेदं निर्मितं सर्वं मायया काञ्चनं वनम् ।

पुरा दानवमुख्यानां विश्वकर्मा बभूव ह ॥ ११ ॥

येनेदं काञ्चनं दिव्यं निर्मितं भवनोत्तमम् ।

स तु वर्षसहस्राणि तपस्तप्त्वा महावने ॥ १२ ॥

पितामहाद्वरं लेभे सर्वमौशनसं धनम् ।

वनं विधाय बलवान् सर्वकामेश्वरस्तदा ॥ १३ ॥

उवास सुखितः कालं कञ्चिदस्मिन् महावने ।

तमप्सरसि हेमायां शक्तं दानवपुङ्गवम् ॥ १४ ॥

विक्रम्यैवाशनिं गृह्य जघानेशः पुरन्दरः ।

इदं च ब्रह्माणा दत्तं हेमायै वनमुत्तमम् ॥ १५ ॥

शाश्वताः कामभोगाश्च गृहं चेदं हिरण्मयम् ।

दुहिता मेरुसावर्णेरहं तस्याः स्वयम्प्रभा ॥ १६ ॥

इदं रक्षामि भवनं हेमाया वानरोत्तम ।

मम प्रियसखी हेमा नृत्तगीतविशारदा ॥ १७ ॥

तया दत्तवरा चास्मि रक्षामि भवनोत्तमम् ।

किं कार्यं कस्य वा हेतोः कान्ताराणि प्रपश्यथ ।

कथं चेदं वनं दुर्गं युष्माभिरुपलक्षितम् ॥ १८ ॥

इमान्यभ्यवहार्याणि मूलानि च फलानि च ।

भुक्त्वा पीत्वा च पानीयं सर्वं मे वक्तुमर्हथ ॥ १९ ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे एकपञ्चाशः सर्गः ॥ ५१ ॥

valmiki ramayan kishkindhakand adhyay 51