सुन्दरकाण्ड एकोनपञ्चाशः

॥ रावणप्रभावदर्शनम् ॥

ततः स कर्मणा तस्य विस्मितो भीमविक्रमः ।

हनुमान्रोषताम्राक्षो रक्षोऽधिपमवैक्षत ॥ १ ॥

भ्राजमानं महार्हेण काञ्चनेन विराजता ।

मुक्ताजालावृतेनाथ मुकुटेन महाद्युतिम् ॥ २ ॥

वज्रसम्योगसम्युक्तैर्महार्हमणिविग्रहैः ।

हैमैराभरणैश्चित्रैर्मनसेव प्रकल्पितैः ॥ ३ ॥

महार्हक्षौमसंवीतं रक्तचन्दनरूषितम् ।

स्वनुलिप्तं विचित्राभिर्विविधाभिश्च भक्तिभिः ॥ ४ ॥

विवृतैर्दर्शनीयैश्च रक्ताक्षैर्भीमदर्शनैः ।

दीप्ततीक्ष्णमहादंष्ट्रैः प्रलम्बदशनच्छदैः ॥ ५ ॥

शिरोभिर्दशभिर्वीरं भ्राजमानं महौजसम् ।

नानाव्यालसमाकीर्णैः शिखरैरिव मन्दरम् ॥ ६ ॥

नीलाञ्जनचयप्रख्यं हारेणोरसि राजता ।

पूर्णचन्द्राभवक्त्रेण सबलाकमिवाम्बुदम् ॥ ७ ॥

बाहुभिर्बद्धकेयूरैश्चन्दनोत्तमरूषितैः ।

भ्राजमानाङ्गदैः पीनैः पञ्चशीर्षैरिवोरगैः ॥ ८ ॥

महति स्फाटिके चित्रे रत्नसम्योगसंस्कृते ।

उत्तमास्तरणास्तीर्णे सूपविष्टं वरासने ॥ ९ ॥

अलङ्कृताभिरत्यर्थं प्रमदाभिः समन्ततः ।

वालव्यजनहस्ताभिरारात्समुपसेवितम् ॥ १० ॥

दुर्धरेण प्रहस्तेन महापार्श्वेन रक्षसा ।

मन्त्रिभिर्मन्त्रतत्त्वज्ञैर्निकुम्भेन च मन्त्रिणा ॥ ११ ॥

उपोपविष्टं रक्षोभिश्चतुर्भिर्बलदर्पितैः । [सुखोप-]

कृत्स्नं परिवृतं लोकं चतुर्भिरिव सागरैः ॥ १२ ॥

मन्त्रिभिर्मन्त्रतत्त्वज्ञैरन्यैश्च शुभबुद्धिभिः । [सचिवै]

अन्वास्यमानं सचिवैः सुरैरिव सुरेश्वरम् ॥ १३ ॥ [रक्षोभिः]

अपश्यद्राक्षसपतिं हनुमानतितेजसम् ।

विष्ठितं मेरुशिखरे सतोयमिव तोयदम् ॥ १४ ॥

स तैः सम्पीड्यमानोऽपि रक्षोभिर्भीमविक्रमैः ।

विस्मयं परमं गत्वा रक्षोऽधिपमवैक्षत ॥ १५ ॥

भ्राजमानं ततो दृष्ट्वा हनुमान्राक्षसेश्वरम् ।

मनसा चिन्तयामास तेजसा तस्य मोहितः ॥ १६ ॥

अहो रूपमहो धैर्यमहो सत्त्वमहो द्युतिः ।

अहो राक्षसराजस्य सर्वलक्षणयुक्तता ॥ १७ ॥

यद्यधर्मो न बलवान्स्यादयं राक्षसेश्वरः ।

स्यादयं सुरलोकस्य सशक्रस्यापि रक्षिता ॥ १८ ॥

अस्य क्रूरैर्नृशंसैश्च कर्मभिर्लोककुत्सितैः ।

तेन बिभ्यति खल्वस्माल्लोकाः सामरदानवाः ॥ १९ ॥

अयं ह्युत्सहते क्रुद्धः कर्तुमेकार्णवं जगत् ।

इति चिन्तां बहुविधामकरोन्मतिमान्कपिः । [हरिः]

दृष्ट्वा राक्षसराजस्य प्रभावममितौजसः ॥ २० ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे एकोनपञ्चाशः सर्गः ॥ ४९ ॥

valmiki ramayan sundarakand adhyay 49