अयोध्याकाण्ड सप्तदशः

॥ रामागमनम् ॥

स रामो रथमास्थाय सम्प्रहृष्टसुहृज्जनः ।

पताकाध्वजसम्पन्नं महार्हागरुधूपितम् ॥ १ ॥

अपश्यन्नगरं श्रीमान्नानाजनसमाकुलम् ।

स गृहैरभ्रसङ्काशैः पाण्डुरैरुपशोभितम् ॥ २ ॥

राजमार्गं ययौ रामः मध्येनागरुधूपितम् ।

चन्दनानां च मुख्यानामगरूणां च सञ्चयैः ॥ ३ ॥

उत्तमानां च गन्धानां क्षौमकौशाम्बरस्य च ।

अविद्धाभिश्च मुक्ताभिरुत्तमैः स्फाटिकैरपि ॥ ४ ॥

शोभमानमसम्बाधैस्तं राजपथमुत्तमम् ।

संवृतं विविधैः पण्यैर्भक्ष्यैरुच्चावचैरपि ॥ ५ ॥

ददर्श तं राजपथं दिवि देवपथं यथा ।

दध्यक्षतहविर्लाजैर्धूपैरगरुचन्दनैः ॥ ६ ॥

नानामाल्योपगन्धैश्च सदाऽभ्यर्चितचत्वरम् ।

आशीर्वादान्बहून् शृण्वन्सुहृद्भिः समुदीरितान् ॥ ७ ॥

यथाऽर्हं चापि सम्पूज्य सर्वानेव नरान्ययौ ।

पितामहैराचरितं तथैव प्रपितामहैः ॥ ८ ॥

अद्योपादाय तं मार्गमभिषिक्तोऽनुपालय ।

यथा स्म लालिताः पित्रा यथा पूर्वैः पितामहैः ॥ ९ ॥

ततः सुखतरं रामे वत्स्यामः सति राजनि ।

अलमद्य हि भुक्तेन परमार्थैरलं च नः ॥ १० ॥

यथा पश्याम निर्यान्तं रामं राज्ये प्रतिष्ठितम् ।

ततो हि नः प्रियतरं नान्यत्किञ्चिद्भविष्यति ॥ ११ ॥

यथाभिषेको रामस्य राज्येनामिततेजसः ।

एताश्चान्याश्च सुहृदामुदासीनः कथाः शुभाः ॥ १२ ॥

आत्मसम्पूजनीः शृण्वन्ययौ रामो महापथम् ।

न हि तस्मान्मनः कश्चिच्चक्षुषी वा नरोत्तमात् ॥ १३ ॥

नरः शक्नोत्यपाक्रष्टुमतिक्रान्तेऽपि राघवे ।

यश्च रामं न पश्येत्तु यं च रामो न पश्यति ॥ १४ ॥

निन्दितः स वसेल्लोके स्वात्माऽप्येनं विगर्हते ।

सर्वेषां हि स धर्मात्मा वर्णानां कुरुते दयाम् ॥ १५ ॥

चतुर्णां हि वयस्थानां तेन ते तमनुव्रताः ।

चतुष्पथान्देवपथांश्चैत्यान्यायतनानि च ॥ १६ ॥

प्रदक्षिणं परिहरन्जगाम नृपतेः सुतः ।

स राजकुलमासाद्य मेघसङ्घोपमैः शुभैः ॥ १७ ॥

प्रासादशृङ्गैर्विविधैः कैलासशिखरोपमैः ।

आवारयद्भिर्गगनं विमानैरिव पाण्डरैः ॥ १८ ॥

वर्धमानगृहैश्चापि रत्नजालपरिष्कृतैः ।

तत्पृथिव्यां गृहवरं महेन्द्रभवनोपमम् ॥ १९ ॥

राजपुत्रः पितुर्वेश्म प्रविवेश श्रिया ज्वलन् ।

स कक्ष्या धन्विभिर्गुप्तास्तिस्रोऽतिक्रम्य वाजिभिः ॥ २० ॥

पदातिरपरे कक्ष्ये द्वे जगाम नरोत्तमः ।

स सर्वाः समतिक्रम्य कक्ष्या दशरथात्मजः ।

सन्निवर्त्य जनं सर्वं शुद्धान्तं पुनरभ्यगात् ॥ २१ ॥

ततः प्रविष्टे पितुरन्तिकं तदा

जनः स सर्वो मुदितो नृपात्मजे ।

प्रतीक्षते तस्य पुनर्विनिर्गमं

यथोदयं चन्द्रमसः सरित्पतिः ॥ २२ ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे सप्तदशः सर्गः ॥ १७ ॥

valmiki ramayan ayodhyakand adhyay 17