अयोध्याकाण्ड अष्टनवतितमः

॥ रामान्वेषणम् ॥

निवेश्य सेनां तु विभुः पद्भ्यां पादवतां वरः ।

अभिगन्तुं स काकुत्स्थमियेष गुरुवर्तकम् ॥ १ ॥

निविष्टमात्रे सैन्ये तु यथोद्देशं विनीतवत् ।

भरतो भ्रातरं वाक्यं शत्रुघ्नमिदमब्रवीत् ॥ २ ॥

क्षिप्रं वनमिदं सौम्य नरसङ्घैः समन्ततः ।

लुब्धैश्च सहितैरेभिस्त्वमन्वेषितुमर्हसि ॥ ३ ॥

गुहो ज्ञातिसहस्रेण शरचापासिधारिणा ।

समन्वेषतु काकुत्स्थमस्मिन् परिवृतः स्वयम् ॥ ४ ॥

अमात्यैः सह पौरैश्च गुरुभिश्च द्विजातिभिः ।

वनं सर्वं चरिष्यामि पद्भ्यां परिवृतः स्वयम् ॥ ५ ॥

यावन्न रामं द्रक्ष्यामि लक्ष्मणं वा महाबलम् ।

वैदेहीं वा महाभागां न मे शान्तिर्भविष्यति ॥ ६ ॥

यावन्न चन्द्रसङ्काशं द्रक्ष्यामि शुभमाननम् ।

भ्रातुः पद्मपलाशाक्षं न मे शान्तिर्भविष्यति ॥ ७ ॥

यावन्न चरणौ भ्रातुः पार्थिवव्यञ्जनान्वितौ ।

शिरसा धारयिष्यामि न मे शान्तिर्भविष्यति ॥ ८ ॥

यावन्न राज्ये राज्यार्हः पितृपैतामहे स्थितः ।

अभिषेकजलक्लिन्नो न मे शान्तिर्भविष्यति ॥ ९ ॥

सिद्धार्थः खलु सौमित्रिर्यश्चन्द्रविमलोपमम् ।

मुखं पश्यति रामस्य राजीवाक्षं महाद्युति ॥ १० ॥

कृतकृत्या महाभागा वैदेही जनकात्मजा ।

भर्तारं सागरान्तायाः पृथिव्या याऽनुगच्छति ॥ ११ ॥

सुभगश्चित्रकूटोऽसौ गिरिराजोपमो गिरिः ।

यस्मिन्वसति काकुत्स्थः कुबेर इव नन्दने ॥ १२ ॥

कृतकार्यमिदं दुर्गं वनं व्यालनिषेवितम् ।

यदध्यास्ते महातेजाः रामः शस्त्रभृतां वरः ॥ १३ ॥

एवमुक्त्वा महातेजाः भरतः पुरुषर्षभः ।

पद्भ्यामेव महाबाहुः प्रविवेश महद्वनम् ॥ १४ ॥

स तानि द्रुमजालानि जातानि गिरिसानुषु ।

पुष्पिताग्राणि मध्येन जगाम वदतां वरः ॥ १५ ॥

स गिरिश्चित्रकूटस्य सालमासाद्य पुष्पितम् ।

रामाश्रमगतस्याग्नेः ददर्श ध्वजमुच्छ्रितम् ॥ १६ ॥

तं दृष्ट्वा भरतः श्रीमान् मुमोह सहबान्धवः ।

अत्र राम इति ज्ञात्वा गतः पारमिवाम्भसः ॥ १७ ॥

स चित्रकूटे तु गिरौ निशम्य

रामाश्रमं पुण्यजनोपपन्नम् ।

गुहेन सार्धं त्वरितो जगाम

पुनर्निवेश्यैव चमूं महात्मा ॥ १८ ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे अष्टनवतितमः सर्गः ॥ ९८ ॥

valmiki ramayan ayodhyakand adhyay 98