युद्धकाण्ड त्रयोदशः

॥ महापार्श्ववचोऽभिनन्दनम् ॥

रावणं क्रुद्धमाज्ञाय महापार्श्वो महाबलः ।

मुहूर्तमनुसञ्चिन्त्य प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ १ ॥

यः खल्वपि वनं प्राप्य मृगव्यालसमाकुलम् ।

न पिबेन्मधु सम्प्राप्तं स नरो बालिशो भवेत् ॥ २ ॥

ईश्वरस्येश्वरः कोऽस्ति तव शत्रुनिबर्हण ।

रमस्व सह वैदेह्या शत्रूनाक्रम्य मूर्धसु ॥ ३ ॥

बलात्कुक्कुटवृत्तेन वर्तस्व सुमहाबल ।

आक्रम्याक्रम्य सीतां वै ताथा भुङ्क्ष्व रमस्व च ॥ ४ ॥ [वैदेहीं]

लब्धकामस्य ते पश्चादागमिष्यति यद्भयम् ।

प्राप्तमप्राप्तकालं वा सर्वं प्रतिसहिष्यसि ॥ ५ ॥

कुम्भकर्णः सहास्माभिरिन्द्रजिच्च महाबलः ।

प्रतिषेधयितुं शक्तौ सवज्रमपि वज्रिणम् ॥ ६ ॥

उपप्रदानं सान्त्वं वा भेदं वा कुशलैः कृतम् ।

समतिक्रम्य दण्डेन सिद्धिमर्थेषु रोचय ॥ ७ ॥

इह प्राप्तान्वयं सर्वान् शत्रूंस्तव महाबल ।

वशे शस्त्रप्रपातेन करिष्यामो न संशयः ॥ ८ ॥

एवमुक्तस्तदा राजा महापार्श्वेन रावणः ।

तस्य सम्पूजयन्वाक्यमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ९ ॥

महापार्श्व निबोध त्वं रहस्यं किञ्चिदात्मनः ।

चिरवृत्तं तदाख्यास्ये यदवाप्तं मया पुरा ॥ १० ॥

पितामहस्य भवनं गच्छन्तीं पुञ्जिकस्थलाम् ।

चञ्चूर्यमाणामद्राक्षमाकाशेऽग्निशिखामिव ॥ ११ ॥

सा प्रसह्य मया भुक्ता कृता विवसना ततः ।

स्वयम्भूभवनं प्राप्ता लोलिता नलिनी यथा ॥ १२ ॥

तस्य तच्च तदा मन्ये ज्ञातमासीन्महात्मनः ।

अथ सङ्कुपितो देवो मामिदं वाक्यमब्रवीत् ॥ १३ ॥

अद्यप्रभृति यामन्यां बलान्नारीं गमिष्यसि ।

तदा ते शतधा मुर्धा फलिष्यति न संशयः ॥ १४ ॥

इत्यहं तस्य शापस्य भीतः प्रसभमेव ताम् ।

नारोपये बलात्सीतां वैदेहीं शयने शुभे ॥ १५ ॥

सागरस्येव मे वेगो मारुतस्येव मे गतिः ।

नैतद्दाशरथिर्वेद ह्यासादयति तेन माम् ॥ १६ ॥

यस्तु सिंहमिवासीनं सुप्तं गिरिगुहाशये ।

क्रुद्धं मृत्युमिवासीनं प्रबोधयितुमिच्छति ॥ १७ ॥

न मत्तो निशितान्बाणान्द्विजिह्वानिव पन्नगान् ।

रामः पश्यति सङ्ग्रामे तेन मामभिगच्छति ॥ १८ ॥

क्षिप्रं वज्रोपमैर्बाणैः शतधा कार्मुकच्युतैः ।

राममादीपयिष्यामि उल्काभिरिव कुञ्जरम् ॥ १९ ॥

तच्चास्य बलमादास्ये बलेन महता वृतः ।

उदयन्सविता काले नक्षत्राणामिव प्रभाम् ॥ २० ॥

न वासवेनापि सहस्रचक्षुषा

युधाऽस्मि शक्यो वरुणेन वा पुनः ।

मया त्वियं बाहुबलेन निर्जिता

पुरी पुरा वैश्रवणेन पालिता ॥ २१ ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्रयोदशः सर्गः ॥ १३ ॥

valmiki ramayan yuddhakand adhyay 13